Wat gebeurt er in een Preek van de Leek?

Gids voor iedereen die een Preek van de Leek bezoekt
Preek van de Leek volgt de opeenvolgende onderdelen van een protestantse kerkdienst: groeten en bidden, lezen en leren, zingen en zegenen.

Leek
In een gewone kerkdienst speelt de predikant hierbij de hoofdrol. In Preek van de Leek is dat iemand die niet is opgeleid tot predikant. Sommige leken zijn vertrouwd met de christelijke traditie, maar dat geldt niet voor elke leek, het is ook geen criterium. De leken staan voor de uitdaging om voor één keer een kerkdienst vorm te geven. Elke leek doet dit op zijn of haar manier en is vrij om een heel eigen interpretatie te geven van de klassieke elementen van de liturgie.

Welkom
De dienst begint met een welkom door een van de leden van de kerkenraad. De kerkenraadsleden dragen de verantwoordelijkheid voor de dienst. Een van hen heeft de dienst voorbereid samen met de leek.

Bemoediging en groet
Aan het begin van een kerkdienst klinken woorden die de aanwezigen moed inspreken en eraan herinneren dat je er als mens niet alleen voor staat. Kijk maar om je heen en begroet elkaar.

Muziek
Na dit begin is er muziek. In een gewone kerkdienst is dat een lied, vaak een psalm. In Preek van de Leek kiest de leek zelf hoe hij of zij dit wil invullen.

Kyriëgebed
Dit gebed is een kreet om hulp. De kerkdienst is niet immuun voor de wereld buiten de kerk. Als je om je heen kijkt is er zoveel ellende. Een krantenbericht, een persoonlijke ervaring, de stem van mensen in nood, het komt allemaal via dit gebed de kerk binnen.

Gloria
Na het noemen van dingen die niet goed zijn, klinkt nu wat wel goed is: mooie dingen die verwonderen en waar je dankbaar voor bent. Vier het leven tot in de Gloria!

Schriftlezing
In elke kerkdienst staat een bijbeltekst centraal, soms één tekst, soms twee of drie. In Preek van de Leek kiest de leek zelf een tekst.

Preek
Bijbelteksten zijn geen teksten van deze tijd, ze zijn op z’n minst tweeduizend jaar oud. Maar het zijn wel teksten die bij de tijd zijn. Ze houden een spiegel voor, bieden een bril om naar de werkelijheid te kijken, troosten, bemoedigen, irriteren soms. Om te ontdekken wat een bijbeltekst te zeggen heeft is het nodig om er op te studeren, de teksten geven niet zomaar hun geheimen bloot. Bij Preek van de Leek kiest de leek zelf een bijbeltekst uit.

Muziek
Niet alleen gesproken woorden zijn belangrijk in een kerkdienst, ook muziek kan de betekenis van een bijbeltekst laten oplichten. Een lied of muziekstuk raakt vaak een andere snaar. Het hoeft geen kerkelijke muziek te zijn, ook muziek van buiten de kerk kan die rol vervullen.

Collecte
Ook de collecte is een onderdeel van de kerkdienst. Meestal zijn er twee collecten achter elkaar. De eerste is bestemd voor de kerk zelf, de tweede voor een goed doel van buiten. Bij Preek van de Leek kiest de leek zelf het goede doel. Pas bij de uitgang is er een collecte voor de onkosten van Preek van de Leek..

Gebeden
Voordat de kerkdienst wordt afgesloten met een zegen klinken er voorbeden. Ze gaan om te beginnen over wat er mooi en goed is om ons heen. Daarna komt ter sprake waar we ons zorgen om maken, dichtbij en ver weg. Gebeden zijn nooit vrijblijvend. Voor een zieke of voor vrede kun je niet alleen maar bidden, het heeft consequenties voor wat je doet. Bidden betekent altijd ook zelf handelen. In een kerkdienst worden de voorbeden afgesloten met het Onze Vader. Het is aan de leek of dat wel of niet gebeurt. Gebeden kunnen ook op een andere manier worden afgesloten.

Zegen
De zegen sluit de kerkdienst af en is net als de woorden bij het begin van de kerkdienst een bemoediging. Ga de wijde wereld in gesterkt door wat er het afgelopen uur is gevierd.

Hanna van Dorssen is theologe en als communicatieadviseur werkzaam bij de Protestantse Kerk Amsterdam

Meer lezen? Wat gebeurt er in Godsnaam in een kerkdienst?